ผู้สูงอายุปวดหลังน้อยลงเมื่อลุกนั่งได้จริง ถ้าคนดูแลจัดท่าและพยุงถูกวิธี ตั้งแต่ต้น แทนที่จะดึงหรือยกแบบเร่งรีบซึ่งเสี่ยงทำให้ปวดหลังทั้งผู้สูงอายุและคนดูแลเอง หลายบ้านที่ผู้สูงอายุลุกนั่งลำบาก มักเจอปัญหาปวดหลังสะสมเพราะวิธีพยุงที่ไม่ถูกต้อง บทความนี้ชวนดูขั้นตอนพยุงที่ทำได้จริง และข้อควรระวังสำคัญ
ทำไมวิธีพยุงผิดถึงทำให้ปวดหลังสะสม
การพยุงผู้สูงอายุลุกนั่งผิดวิธี ไม่ได้ทำร้ายแค่หลังของผู้สูงอายุเท่านั้น แต่ยังทำร้ายหลังของคนดูแลเองด้วย โดยเฉพาะเมื่อใช้แรงจากหลังแทนขา
- การดึงแขนแรงๆ ให้ลุกทันที อาจทำให้ข้อไหล่หรือหลังบาดเจ็บ
- ยกด้วยหลังแทนขา เป็นสาเหตุหลักของอาการปวดหลังในคนดูแล
- ไม่จัดท่าให้พร้อมก่อนลุก ทำให้ต้องออกแรงมากกว่าที่จำเป็น
- การบิดเอวขณะพยุง เพิ่มความเสี่ยงบาดเจ็บกระดูกสันหลัง
เมื่อคนดูแลจัดท่าและพยุงถูกวิธี ตั้งแต่ต้น ผู้สูงอายุปวดหลังน้อยลง อย่างเห็นได้ชัด เพราะแรงที่ใช้กระจายไปที่กล้ามเนื้อขาแทนที่จะกดทับกระดูกสันหลังโดยตรง ทั้งสองฝ่ายจึงลุกนั่งได้อย่างปลอดภัยและสบายตัวมากขึ้นในระยะยาว
ขั้นตอนพยุงผู้สูงอายุลุกนั่งให้ถูกวิธี
| ขั้นตอน | ทำไมช่วยได้ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| จัดท่าก่อนลุกทุกครั้ง | ลดแรงที่ต้องใช้ตอนลุกจริง | ให้ผู้สูงอายุขยับมานั่งขอบเตียงก่อนลุก |
| ยกด้วยขาไม่ใช่หลัง | กระจายน้ำหนักไปที่กล้ามเนื้อขาซึ่งแข็งแรงกว่า | ย่อเข่าตัวเองก่อนพยุง แล้วใช้แรงขาดันขึ้น |
| หลีกเลี่ยงการบิดเอวขณะพยุง | ป้องกันการบาดเจ็บที่กระดูกสันหลัง | หันทั้งตัวไปทางที่จะเคลื่อนแทนการบิดเอวอย่างเดียว |
การจัดท่าก่อนลุกทุกครั้ง เป็นขั้นตอนที่หลายคนมองข้าม ทั้งที่ช่วยลดแรงที่ต้องใช้ได้มาก เพียงให้ผู้สูงอายุขยับตัวมาที่ขอบเตียงหรือขอบเก้าอี้ก่อน แล้ววางเท้าให้มั่นคงบนพื้น ก็ช่วยให้การลุกนั่งราบรื่นขึ้นมากโดยไม่ต้องออกแรงดึงหรือยกอย่างฉับพลัน ผู้ดูแลที่ฝึกจนคุ้นเคยกับขั้นตอนนี้ มักบอกว่าคนดูแลจัดท่าและพยุงถูกวิธี กลายเป็นเรื่องธรรมชาติภายในเวลาไม่นาน
ข้อควรระวังเมื่อพยุงผู้สูงอายุลุกนั่ง
แม้จะรู้ขั้นตอนที่ถูกต้องแล้ว ก็ยังมีข้อควรระวังบางอย่างที่คนดูแลควรรู้ไว้เสมอ
- ไม่ควรพยุงคนเดียวถ้าผู้สูงอายุมีน้ำหนักมากหรือช่วยตัวเองไม่ได้เลย
- สังเกตสัญญาณเจ็บปวดของผู้สูงอายุระหว่างพยุงตลอดเวลา
- ใช้อุปกรณ์ช่วยพยุงถ้ามีอยู่แล้ว แทนการใช้แรงตัวเองล้วนๆ
- หยุดทันทีถ้ารู้สึกปวดหลังระหว่างพยุง แล้วขอความช่วยเหลือ
ผู้สูงอายุปวดหลังน้อยลงเมื่อลุกนั่งได้จริง เมื่อคนดูแลจัดท่าและพยุงถูกวิธี ด้วยการยกด้วยขาไม่ใช่หลัง จัดท่าก่อนลุกทุกครั้ง และหลีกเลี่ยงการบิดเอวขณะพยุง ช่วยให้ลุกนั่งอย่างปลอดภัยทั้งผู้สูงอายุและคนดูแล
อุปกรณ์ช่วยพยุงที่ควรรู้จัก
นอกจากเทคนิคที่ถูกต้องแล้ว อุปกรณ์ช่วยพยุงบางชนิดยังช่วยลดแรงที่คนดูแลต้องใช้ได้มาก โดยเฉพาะเมื่อผู้สูงอายุมีน้ำหนักตัวมากหรือช่วยตัวเองได้น้อย
- ราวจับข้างเตียงหรือข้างเก้าอี้ ช่วยให้ผู้สูงอายุออกแรงพยุงตัวเองได้บางส่วน
- เข็มขัดพยุงตัว ช่วยให้คนดูแลจับได้มั่นคงกว่าการจับแขนหรือเสื้อผ้า
- เก้าอี้หรือเตียงที่ปรับความสูงได้ ช่วยลดระยะทางที่ต้องยกตัว
- พื้นรองกันลื่น ช่วยให้เท้าของทั้งสองฝ่ายมั่นคงระหว่างพยุง
การเลือกใช้อุปกรณ์ให้เหมาะกับสภาพร่างกายของผู้สูงอายุแต่ละคน ช่วยให้คนดูแลจัดท่าและพยุงถูกวิธี ได้ง่ายขึ้นในระยะยาว และลดความเสี่ยงบาดเจ็บของทั้งสองฝ่ายไปพร้อมกัน
เมื่อไหร่ควรขอความช่วยเหลือเพิ่มเติม
บางสถานการณ์ควรขอความช่วยเหลือเพิ่มเติมแทนการพยุงคนเดียว เพื่อความปลอดภัยของทั้งสองฝ่าย
- ผู้สูงอายุมีน้ำหนักตัวมากจนคนดูแลรู้สึกออกแรงเกินกำลัง
- ผู้สูงอายุมีอาการอ่อนแรงข้างใดข้างหนึ่งชัดเจน
- เคยมีประวัติหกล้มหรือบาดเจ็บระหว่างลุกนั่งมาก่อน
- คนดูแลเองมีปัญหาหลังหรือข้ออยู่แล้ว
การขอความช่วยเหลือไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่เป็นการป้องกันไม่ให้ทั้งผู้สูงอายุและคนดูแลบาดเจ็บโดยไม่จำเป็น ครอบครัวควรวางแผนล่วงหน้าว่าจะขอความช่วยเหลือจากใครได้บ้างในสถานการณ์ที่ต้องพยุงคนเดียวไม่ไหว
ติดต่อเรา|แม่บ้านสุขสวัสดิ์
แม่บ้านสุขสวัสดิ์ ให้บริการจัดหาคนดูแลที่เข้าใจวิธีจัดท่าและพยุงผู้สูงอายุลุกนั่งอย่างถูกวิธี ช่วยให้ผู้สูงอายุปวดหลังน้อยลง และคนดูแลเองก็ปลอดภัยจากการบาดเจ็บด้วย สอบถามทีมงานได้ก่อนตัดสินใจ ใช้เวลาคุยประมาณ 20 ถึง 30 นาที
- โทร:02-118-3737 / 082-333-7070
- Line:@maid2015
- เว็บ:https://www.แม่บ้านสุขสวัสดิ์.com
- เฟซบุ๊ก:https://www.facebook.com/maidbangkok/
อ้างอิง
[1] MedlinePlus ห้องสมุดการแพทย์แห่งชาติสหรัฐฯ ข้อมูลเรื่องการบาดเจ็บที่หลัง และวิธีป้องกันด้วยการยกของด้วยขาแทนหลัง|https://medlineplus.gov/backinjuries.html
