พ่อแม่เคลื่อนไหวได้ดีขึ้นจริง เพราะมีคนดูแลผู้สูงอายุทำกายภาพให้เป็นประจำทุกวัน ไม่ใช่แค่ดูแลเรื่องกินอยู่ทั่วไป การออกกำลังกายเบาๆ ที่ทำถูกวิธีและสม่ำเสมอ ช่วยให้ร่างกายผู้สูงอายุแข็งแรงขึ้นได้จริงตามหลักฐานทางการแพทย์ บทความนี้ชวนดูว่าทำไมการเคลื่อนไหวสม่ำเสมอถึงสำคัญ และควรเลือกคนดูแลที่มีทักษะแบบไหน
ทำไมการเคลื่อนไหวสม่ำเสมอสำคัญกับผู้สูงอายุ
การออกกำลังกายเบาๆ อย่างสม่ำเสมอ ช่วยให้เคลื่อนไหวดีขึ้น และส่งผลดีต่อผู้สูงอายุมากกว่าที่หลายคนคิด
- ลดความเสี่ยงล้มที่เป็นสาเหตุบาดเจ็บรุนแรงในผู้สูงอายุ
- ช่วยรักษาความแข็งแรงของกล้ามเนื้อและข้อต่อไว้ได้นานขึ้น
- ส่งผลดีต่อสุขภาพจิตและความคิดความจำไปพร้อมกัน
- ลดความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดในระยะยาว
หลายครอบครัวเข้าใจผิดว่าผู้สูงอายุควรพักผ่อนนิ่งๆ ให้มากที่สุดเพื่อความปลอดภัย แต่ความจริงแล้วการไม่เคลื่อนไหวเลย กลับเพิ่มความเสี่ยงกล้ามเนื้ออ่อนแรงและหกล้มง่ายขึ้นในระยะยาว การเคลื่อนไหวที่เหมาะสมกับสภาพร่างกาย จึงสำคัญกว่าการนอนนิ่งอยู่กับที่ตลอดวัน
ท่ากายภาพพื้นฐานที่คนดูแลควรทำเป็น
| ท่ากายภาพ | ทำไมช่วยได้ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| ยืดเหยียดข้อต่อเบาๆ | ลดความฝืดของข้อต่อที่ไม่ค่อยได้ขยับ | ยืดแขนขาช้าๆ ก่อนลุกจากเตียงทุกเช้า |
| ฝึกทรงตัวเบื้องต้น | ลดความเสี่ยงล้มระหว่างเดินหรือลุกนั่ง | ยืนพยุงราวจับ ฝึกทรงตัวไม่กี่นาทีต่อวัน |
| เดินระยะสั้นในบ้าน | รักษาความแข็งแรงของขาและปอด | เดินจากห้องนอนไปห้องนั่งเล่นวันละหลายรอบ |
| บริหารกล้ามเนื้อมือและแขน | ช่วยให้หยิบจับสิ่งของในชีวิตประจำวันได้คล่องขึ้น | กำแบมือช้าๆ หรือบีบลูกบอลนุ่มวันละหลายครั้ง |
ท่ากายภาพพื้นฐาน เหล่านี้ คนดูแลผู้สูงอายุที่ทำกายภาพเป็นควรสังเกตด้วยว่าท่าไหนทำแล้วผู้สูงอายุรู้สึกเจ็บหรือไม่สบายตัว แล้วปรับความหนักเบาให้เหมาะสมเป็นรายบุคคล ไม่ใช่ทำตามสูตรเดียวกันทุกคน
สัญญาณว่าคนดูแลกำลังช่วยให้เคลื่อนไหวดีขึ้นจริง
หลังคนดูแลผู้สูงอายุทำกายภาพสม่ำเสมอ จะเริ่มเห็นสัญญาณที่บอกว่าได้ผลจริง
- ลุกนั่งเองได้คล่องขึ้นกว่าก่อนเริ่มทำกายภาพ
- เดินได้ระยะทางไกลขึ้นโดยไม่เหนื่อยง่าย
- ทรงตัวมั่นคงขึ้น ไม่ค่อยเซหรือเกือบล้มเหมือนก่อน
- อารมณ์แจ่มใสขึ้น เพราะรู้สึกว่าร่างกายตัวเองยังทำอะไรได้
สัญญาณเหล่านี้มักไม่เกิดขึ้นทันทีในสัปดาห์แรก แต่จะค่อยๆ ชัดเจนขึ้นเมื่อทำกายภาพอย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอเป็นเวลาหลายสัปดาห์ ครอบครัวจึงไม่ควรใจร้อนคาดหวังผลลัพธ์เร็วเกินไป
เลือกคนดูแลที่มีทักษะกายภาพบำบัดยังไง
ไม่ใช่ทุกคนที่บอกว่าเป็นคนดูแลผู้สูงอายุทำกายภาพได้ จะทำได้อย่างถูกวิธีและปลอดภัยจริง
- สอบถามว่าผ่านการอบรมด้านกายภาพบำบัดพื้นฐานจากที่ไหน
- ให้สาธิตท่ากายภาพจริงก่อนตัดสินใจจ้าง
- สอบถามประสบการณ์ทำกายภาพให้ผู้สูงอายุที่มีอาการใกล้เคียงกับพ่อแม่
- ถามวิธีรับมือถ้าผู้สูงอายุรู้สึกเจ็บระหว่างทำท่ากายภาพ
คนดูแลผู้สูงอายุทำกายภาพที่ดี ควรอธิบายได้ว่าทำไมถึงเลือกท่านั้นสำหรับผู้สูงอายุคนนี้โดยเฉพาะ ไม่ใช่แค่ทำตามท่าที่จำมาโดยไม่เข้าใจเหตุผลเบื้องหลัง การอธิบายได้แสดงว่าเข้าใจหลักการจริง ไม่ใช่ท่องจำมาเฉยๆ
สรุปแล้ว พ่อแม่เคลื่อนไหวได้ดีขึ้นเพราะมีคนดูแลผู้สูงอายุที่ทำกายภาพเป็น ด้วยท่ายืดเหยียด ฝึกทรงตัว และเดินระยะสั้นสม่ำเสมอ ช่วยลดความเสี่ยงล้มและรักษาความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ เลือกคนดูแลที่มีทักษะกายภาพบำบัดจริง ทดลองสาธิตท่าก่อนตัดสินใจจ้างเสมอ
ถ้าครอบครัวไม่มีเวลาช่วยพ่อแม่ออกกำลังกายเอง
หลายครอบครัวเข้าใจว่าควรให้พ่อแม่เคลื่อนไหวสม่ำเสมอ แต่ไม่มีเวลาช่วยทำท่ากายภาพเองทุกวันเพราะต้องทำงานประจำ จนบางครั้งปล่อยผ่านไปหลายวันโดยไม่มีใครช่วยดูแลเรื่องนี้อย่างจริงจัง
- คนดูแลที่มีทักษะกายภาพบำบัด ช่วยให้พ่อแม่เคลื่อนไหวดีขึ้นได้ต่อเนื่องกว่าที่ครอบครัวทำเองได้ทุกวัน
- สังเกตอาการผิดปกติระหว่างทำกายภาพได้ไวกว่า เพราะอยู่ใกล้ชิดตลอดวัน
- ปรับความหนักเบาของท่ากายภาพให้เหมาะกับสภาพร่างกายแต่ละวัน
- รายงานความก้าวหน้าให้ครอบครัวทราบสม่ำเสมอ
การจ้างคนดูแลผู้สูงอายุที่ทำกายภาพเป็นมาช่วยดูแล ไม่ได้แปลว่าครอบครัวไม่ต้องมีส่วนร่วมเลย ควรถามความคืบหน้าอยู่เสมอ และร่วมชื่นชมความก้าวหน้าเล็กๆ ของพ่อแม่ไปด้วยกัน เพราะกำลังใจจากครอบครัวก็มีผลต่อความสม่ำเสมอในการทำกายภาพไม่น้อยไปกว่าฝีมือของคนดูแลเอง
ติดต่อเรา|แม่บ้านสุขสวัสดิ์
แม่บ้านสุขสวัสดิ์ ให้บริการจัดหาคนดูแลผู้สูงอายุทำกายภาพ ที่มีทักษะกายภาพบำบัดพื้นฐานโดยเฉพาะ พร้อมช่วยประเมินความต้องการของบ้านก่อนจับคู่ผู้ดูแลที่เหมาะสม สอบถามทีมงานได้ก่อนตัดสินใจ ใช้เวลาคุยประมาณ 20 ถึง 30 นาที
- โทร:02-118-3737 / 082-333-7070
- Line:@maid2015
- เว็บ:https://www.แม่บ้านสุขสวัสดิ์.com
- เฟซบุ๊ก:https://www.facebook.com/maidbangkok/
อ้างอิง
[1] WHO องค์การอนามัยโลก การมีกิจกรรมทางกายสม่ำเสมอในผู้สูงอายุ ช่วยลดความเสี่ยงหกล้มและเสริมสุขภาพความคิดความจำ|https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activity
