ผู้สูงวัยวางแว่นแล้วหาไม่เจอ ไม่ได้แปลว่าความจำมีปัญหาเสมอไป หลายครั้งเกิดจากมีที่วางได้ทั้งบ้าน พอถอดข้างเตียงครั้งหนึ่ง วางโต๊ะกินข้าวอีกครั้ง และพักไว้หน้าห้องน้ำอีกหน ก็ต้องย้อนนึกทุกครั้งว่าแว่นอยู่ไหน วิธีแก้ที่ง่ายกว่าการเตือนซ้ำคือทำให้แว่นมี “บ้าน” ที่ชัด อยู่ตรงจังหวะถอดจริง และทุกคนช่วยกันคืนที่เดิม
จุดเก็บแว่นที่ดีที่สุด อยู่ตรงที่ถอดบ่อย
ก่อนซื้อกล่องหรือจัดชั้นใหม่ ลองสังเกตสองถึงสามวันว่าผู้สูงวัยวางแว่นตรงไหนเป็นประจำ ถ้าถอดก่อนนอน จุดหลักควรอยู่ข้างเตียง ถ้าถอดเวลาอ่านจบ อาจอยู่บนโต๊ะข้างเก้าอี้ จุดเก็บแว่นที่ดีควรจำง่ายและไม่บังคับให้ลุก เดินย้อน หรือเอื้อมไกล เพราะสุดท้ายเจ้าตัวจะวางบนพื้นราบที่ใกล้มือกว่า
- เลือกหนึ่งจุดหลักในบริเวณที่ใช้แว่นมากที่สุด
- เพิ่มจุดพักเฉพาะที่จำเป็น เช่น หน้าห้องน้ำ แต่ไม่กระจายทั่วบ้าน
- วางในระยะเอื้อมจากท่านั่งหรือท่านอน
- หลีกเลี่ยงขอบโต๊ะ พื้นเปียก และบริเวณที่มีคนเดินผ่าน
- ถามเจ้าตัวก่อนย้ายตำแหน่ง แม้จุดใหม่จะดูเรียบร้อยกว่า
National Institute on Aging แนะนำแนวคิดการมีพื้นที่ประจำสำหรับเก็บของสำคัญที่ใช้ในแต่ละวัน หลักนี้นำมาใช้กับจุดเก็บแว่นได้ตรงๆ เพราะตำแหน่งคงที่ช่วยลดการตัดสินใจใหม่ทุกครั้งที่ถอด ไม่ต้องพยายามจำว่าครั้งล่าสุดวางไว้ตรงไหน
ทำให้มองเห็นง่ายและหยิบได้ด้วยมือเดียว
เมื่อผู้สูงวัยวางแว่น กรอบใสหรือสีอ่อนมักกลืนกับผ้าปู โต๊ะกระจก และกระดาษ ควรใช้ถาดหรือกล่องแว่นสีตัดกับพื้น เช่น ถาดสีเข้มบนโต๊ะสีอ่อน มีขอบเตี้ยพอกันแว่นไหล แต่เปิดหยิบได้ด้วยมือเดียว ไม่ควรเก็บในลิ้นชักลึกหรือกล่องที่ต้องเปิดหลายชั้น เพราะขั้นตอนยิ่งมาก โอกาสวางชั่วคราวนอกจุดก็ยิ่งสูง
| บริเวณที่ถอด | จุดเก็บที่เหมาะ | สิ่งที่ควรเลี่ยง |
|---|---|---|
| ก่อนนอน | ถาดขอบมนบนโต๊ะข้างเตียง | วางใต้หมอนหรือบนผ้าห่ม |
| มุมอ่านหนังสือ | กล่องเปิดง่ายข้างเก้าอี้ | ซ่อนไว้ในลิ้นชักหลายชั้น |
| ก่อนเข้าห้องน้ำ | ชั้นแห้งนอกประตู | วางบนขอบอ่างหรือพื้นที่เปียก |
| โต๊ะกินข้าว | ถาดสำรองที่กำหนดไว้ | วางปะปนกับจานและกระดาษ |
ถ้ามีแว่นมากกว่าหนึ่งชนิด ให้แยกกล่องด้วยสีหรือสัญลักษณ์ง่ายๆ เช่น รูปหนังสือสำหรับแว่นอ่านหนังสือ และให้เจ้าตัวเลือกสีที่มองเห็นง่ายจริง ไม่จำเป็นต้องติดป้ายหลายบรรทัด จุดเก็บควรเด่นเพราะเรียบ โล่ง และอยู่ตำแหน่งเดิม
ผูกการวางแว่นกับกิจวัตรเดิม
คำว่า “วางที่เดิมนะ” อาจไม่ช่วย หากยังต้องนึกเองว่าที่เดิมคือที่ไหน ลองผูกจังหวะที่ผู้สูงวัยวางแว่นกับเหตุการณ์ที่เกิดซ้ำ เช่น ก่อนปิดโคมไฟให้วางในถาด หรือก่อนเข้าห้องน้ำให้พักบนชั้นนอกประตู เมื่อทำลำดับเดิมบ่อยๆ การคืนแว่นจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของกิจวัตร ไม่ใช่งานเพิ่มที่ต้องจำ
- วางผ้าเช็ดเลนส์ไว้ข้างกล่องเพื่อให้จุดนั้นมีประโยชน์จริง
- ให้คนดูแลใช้ประโยคเตือนเดิมสั้นๆ เมื่อจำเป็น
- ถ้าพบแว่นที่อื่น ให้คืนจุดหลักโดยไม่ตำหนิ
- ไม่ย้ายกล่องตามการจัดบ้านโดยไม่บอกเจ้าตัว
- หากมีแขกหรือคนทำความสะอาด ให้รู้ว่าจุดไหนคือบ้านของแว่น
ข้างเตียงต้องเปิดไฟได้ก่อนค้นหา
จุดเก็บแว่นข้างเตียงควรอยู่ด้านที่เจ้าตัวลุกเป็นประจำ โต๊ะต้องมั่นคง และเปิดโคมไฟหรือสวิตช์ได้ก่อนเอื้อมหา CDC ระบุว่าการมองเห็นและแสงสว่างเกี่ยวข้องกับความปลอดภัยและการป้องกันการล้ม อ่านเพิ่มเติมได้ที่ https://www.cdc.gov/vision-health/prevention/older-adult-falls.html จึงไม่ควรจัดจุดเก็บให้ต้องลุกเดินในความมืดหรือก้มค้นใต้เตียง
แยกพื้นที่ของแว่นออกจากแก้วน้ำ ยา และของที่หยิบตอนกลางคืน เพื่อลดการคว้าผิดหรือทำน้ำหกใส่เลนส์ ห้ามวางแว่นบนพื้น ใต้หมอน หรือริมที่นอน เพราะอาจถูกเหยียบ ทับ หรือปัดตกได้ง่าย
หาไม่เจอ ให้ค้นตามลำดับ ไม่รื้อทั้งบ้าน
เมื่อผู้สูงวัยวางแว่นแล้วหาแว่นไม่เจอ ให้เริ่มจากจุดหลัก จุดพัก และกิจกรรมล่าสุด คนในบ้านควรค้นตามลำดับเดียวกัน จะได้ไม่เดินซ้ำหรือย้ายของระหว่างกัน หากพบในตำแหน่งเดิมหลายครั้ง แทนที่จะบ่นว่า “วางมั่วอีกแล้ว” ให้มองว่านั่นอาจเป็นจุดถอดตามธรรมชาติและควรมีถาดสำรองที่ปลอดภัย
- ดูจุดหลักก่อนเสมอ
- เช็กจุดพักใกล้กิจกรรมล่าสุด
- ส่องใต้เฟอร์นิเจอร์โดยไม่ก้มเสี่ยงล้ม
- เมื่อพบแล้วคืนที่เดิม
- ทบทวนตำแหน่งหากระบบเดิมยังใช้ไม่ได้จริง
การวางของผิดที่เป็นครั้งคราวเกิดขึ้นได้ แต่ถ้าเกิดร่วมกับมองพร่าฉับพลัน เห็นภาพซ้อน ปวดตา หลงทางในบ้าน หรือสับสนมากกว่าปกติ ควรปรึกษาบุคลากรสุขภาพ ไม่ควรซื้อแว่นใหม่หรือสรุปว่าเป็นเรื่องความจำเอง NIA แนะนำให้ตรวจสายตาและใช้ค่าสายตาที่เหมาะสม เพราะการมองเห็นที่เปลี่ยนไปมีผลต่อการทำกิจวัตรและความปลอดภัย
ให้แว่นมีบ้านที่ทุกคนรู้จัก
- เลือกตำแหน่งจากจังหวะถอดจริง
- ใช้ถาดสีตัดกับพื้นและหยิบง่าย
- มีจุดหลักหนึ่งแห่ง จุดพักเท่าที่จำเป็น
- ผูกกับกิจวัตรเดิม
- ทุกคนคืนที่เดิมโดยไม่ตำหนิ
ระบบที่ดีไม่ต้องทำให้บ้านเต็มไปด้วยป้าย แค่ทำให้ตำแหน่งหนึ่งชัด ใช้ง่าย และไม่ถูกย้ายตามใจคนจัดบ้าน เมื่อผู้สูงวัยวางแว่นในบ้านของมัน การตามหาทุกเย็นก็จะค่อยๆ ลดลง เหลือเวลาไปดูละครตอนโปรดได้มากกว่าเดิม
ติดต่อเรา|แม่บ้านสุขสวัสดิ์
แม่บ้านสุขสวัสดิ์ ให้บริการคนดูแลผู้สูงวัยที่ช่วยจัดของใช้ประจำวันตามกิจวัตร สังเกตความเปลี่ยนแปลง และสื่อสารกับครอบครัวอย่างเป็นระบบ
- โทร:02-118-3737 / 082-333-7070
- Line:@maid2015
- เว็บ:https://www.แม่บ้านสุขสวัสดิ์.com
- เฟซบุ๊ก:https://www.facebook.com/maidbangkok/
อ้างอิง
[1] National Institute on Aging แนวทางกำหนดพื้นที่ประจำสำหรับของสำคัญในชีวิตประจำวัน|https://www.nia.nih.gov/health/alzheimers-and-dementia/tips-living-alone-early-stage-dementia
[2] National Institute on Aging การดูแลสายตาเมื่ออายุมากขึ้น|https://www.nia.nih.gov/health/aging-and-your-eyes
