แม้ผู้สูงอายุจะยังอาบน้ำ แต่งตัว กินข้าว และเดินในบ้านได้เอง ครอบครัวก็อาจอยากมีคนอยู่เป็นเพื่อนหรือช่วยแบ่งเบางานบางอย่าง จุดเริ่มต้นจึงไม่ใช่การเลือกคนที่มีทักษะสูงที่สุด แต่เป็นการดูว่าท่านทำอะไรได้เอง ต้องการความช่วยเหลือตรงไหน และมีเรื่องใดที่ควรส่งต่อให้บุคลากรสุขภาพ การเลือกจากความต้องการจริงช่วยรักษาความเป็นอิสระของผู้สูงอายุ พร้อมกำหนดหน้าที่ของคนดูแลได้ชัดเจนขึ้น
เริ่มจากชีวิตประจำวัน ไม่ใช่ชื่อตำแหน่ง
องค์การอนามัยโลกเสนอให้ประเมินผู้สูงอายุแบบยึดบุคคลเป็นศูนย์กลาง โดยดูทั้งความสามารถด้านร่างกาย ความคิด การมองเห็น การได้ยิน อารมณ์ และแรงสนับสนุนทางสังคม สำหรับครอบครัว สามารถเริ่มจากการสังเกตกิจวัตรประจำวัน แล้วนำข้อมูลไปคุยกับผู้สูงอายุและบุคลากรสุขภาพเมื่อมีข้อกังวล วิธีนี้ช่วยให้กำหนดระดับทักษะที่ต้องการจากชีวิตจริงมากกว่าชื่อตำแหน่ง
- กิจวัตรพื้นฐาน: อาบน้ำ แต่งตัว กินอาหาร เข้าห้องน้ำ และลุกย้ายตัวได้เองเพียงใด
- กิจวัตรที่ซับซ้อนขึ้น: เตรียมอาหาร ซื้อของ เดินทาง ใช้โทรศัพท์ จัดการเงิน และใช้ยาตามแผนได้หรือไม่
- ความปลอดภัย: มีอาการหน้ามืด หกล้ม หลงทาง ลืมปิดเตา หรือใช้ยาไม่ตรงแผนหรือไม่
- ความต้องการของเจ้าตัว: อยากทำอะไรด้วยตัวเอง และยอมรับความช่วยเหลือในเรื่องใดบ้าง
- ภาระของครอบครัว: ช่วงเวลาใดไม่มีคนอยู่ด้วย และเหตุการณ์แบบไหนที่รับมือไม่ไหว
เทียบความช่วยเหลือให้ตรงกับงานที่ต้องทำ
| ความต้องการที่พบ | คนที่ควรมองหา | ขอบเขตงานที่ควรตกลง |
|---|---|---|
| ยังช่วยเหลือตัวเองได้ ต้องการเพื่อนและคนช่วยงานทั่วไป | คนดูแลผู้สูงอายุทั่วไป | เตรียมอาหาร ช่วยงานบ้าน พาไปทำกิจกรรม และสังเกตความเปลี่ยนแปลง |
| ต้องมีคนช่วยอาบน้ำ แต่งตัว เคลื่อนย้าย หรือเตือนกิจวัตร | คนดูแลที่มีประสบการณ์หรือผ่านการอบรมตรงงาน | ช่วยกิจวัตรอย่างปลอดภัย บันทึกสิ่งที่สังเกต และแจ้งครอบครัวตามข้อตกลง |
| มีแผล อุปกรณ์ทางการแพทย์ อาการเปลี่ยนเร็ว หรือแผนรักษาซับซ้อน | ให้ทีมรักษาประเมินก่อนเลือกผู้ช่วย | ระบุว่าใครทำงานใดได้ ภายใต้คำสั่ง การมอบหมาย และการกำกับแบบใด |
ตารางนี้เป็นกรอบคุยเบื้องต้น ไม่ใช่การวินิจฉัย ผู้สูงอายุสองคนที่มีโรคเดียวกันอาจต้องการความช่วยเหลือต่างกัน และคำว่า “ผ่านการอบรม” ก็ไม่ได้แปลว่าทำงานทางการแพทย์ได้ทุกอย่าง หากมีงานเกี่ยวกับแผล ยา สายให้อาหาร หรืออุปกรณ์เฉพาะ ควรนำรายการงานไปถามแพทย์หรือพยาบาลผู้รับผิดชอบโดยตรง
เมื่อไรควรประเมินใหม่
ไม่จำเป็นต้องรอให้เกิดเหตุใหญ่จึงค่อยเปลี่ยนแผน ครอบครัวควรทบทวนเมื่อความสามารถ กิจวัตร หรือสภาพแวดล้อมเปลี่ยน โดยจดเหตุการณ์จริงแทนการสรุปกว้าง ๆ ว่า “เริ่มแย่ลง” ข้อมูลที่ชัดช่วยให้ทีมรักษาและบริษัทจัดหาบุคลากรเข้าใจความต้องการตรงกัน
- เริ่มต้องพยุงหรือช่วยกิจวัตรมากขึ้นจากเดิม
- หกล้ม เกือบหกล้ม หน้ามืด สับสน หรือหลงทาง
- กลับจากโรงพยาบาลพร้อมคำแนะนำหรืออุปกรณ์ใหม่
- ใช้ยาคลาดเคลื่อน หรือจำแผนการรักษาไม่ได้
- คนดูแลแจ้งว่างานบางอย่างเกินการอบรมหรือไม่ปลอดภัยที่จะทำต่อ
ทำรายการงานก่อนคุยกับผู้สมัคร
คำว่า “ดูแลผู้สูงอายุ” กว้างเกินกว่าจะใช้เป็นขอบเขตงานได้ ลองเขียนกิจวัตรหนึ่งวันตั้งแต่ตื่นจนเข้านอน ระบุช่วงเวลาที่ต้องช่วย ระดับแรงที่ใช้ และเหตุฉุกเฉินที่ต้องแจ้ง วิธีนี้ทำให้ประเมินประสบการณ์ของผู้สมัครได้ตรงกว่าใช้ชื่อตำแหน่งเพียงอย่างเดียว
- บอกสิ่งที่ผู้สูงอายุทำเองได้ เพื่อไม่ให้คนดูแลเข้าไปช่วยเกินจำเป็น
- แยกงานบ้าน งานดูแลส่วนตัว และงานที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพออกจากกัน
- ถามประสบการณ์ด้วยสถานการณ์จริง เช่น เคยช่วยลุกจากเตียงหรือพาเดินนอกบ้านอย่างไร
- กำหนดว่าอาการแบบใดต้องโทรหาครอบครัว และแบบใดต้องติดต่อหน่วยฉุกเฉิน
- ทบทวนขอบเขตงานเมื่อสุขภาพเปลี่ยน ไม่ผลักงานใหม่ให้คนดูแลโดยไม่ตรวจความพร้อม
คนดูแลที่เหมาะไม่จำเป็นต้องมีชื่อตำแหน่งสูงที่สุด แต่ต้องมีทักษะตรงกับกิจวัตรที่ผู้สูงอายุต้องการความช่วยเหลือ รู้ขอบเขตของตัวเอง และสื่อสารเมื่อพบความเปลี่ยนแปลง
อย่าใช้ค่าจ้างเป็นตัวแทนของความเหมาะสม
ค่าจ้างขึ้นอยู่กับหลายเรื่อง ทั้งเวลาทำงาน รูปแบบอยู่ประจำหรือไปกลับ ประสบการณ์ งานที่รับผิดชอบ และเงื่อนไขของแต่ละบ้าน จึงไม่ควรสรุปว่าตำแหน่งหนึ่งแพงกว่าหรือดีกว่าเสมอไป ควรขอรายละเอียดคุณสมบัติและค่าใช้จ่ายจากผู้ให้บริการ แล้วเทียบกับรายการงานเดียวกัน
- ขอประวัติการอบรมและประสบการณ์ที่เกี่ยวกับงานจริง
- ถามให้ชัดว่าค่าจ้างรวมงานใด เวลาใด และวันหยุดแบบไหน
- ไม่เพิ่มงานเกี่ยวกับสุขภาพเพียงเพราะผู้สมัครเคยทำมาก่อน
- ให้ผู้สูงอายุมีส่วนร่วมในการเลือกและสะท้อนความสบายใจ
- หากไม่แน่ใจว่างานใดเป็นงานทางการแพทย์ ให้ถามทีมรักษาก่อนตกลง
ติดต่อเรา|แม่บ้านสุขสวัสดิ์
แม่บ้านสุขสวัสดิ์ช่วยจัดหาและจับคู่คนดูแลผู้สูงอายุตามคุณสมบัติที่นายจ้างระบุ ครอบครัวควรเตรียมรายการกิจวัตร ช่วงเวลาทำงาน และข้อจำกัดด้านสุขภาพไว้ก่อนคุย เพื่อให้ทีมงานช่วยคัดผู้สมัครได้ตรงขึ้น ส่วนการประเมินทางการแพทย์และการกำหนดงานที่ต้องอยู่ภายใต้การกำกับ ควรยืนยันกับแพทย์หรือพยาบาลผู้รับผิดชอบ
- โทร:02-118-3737 / 082-333-7070
- Line:@maid2015
- เว็บ:https://www.แม่บ้านสุขสวัสดิ์.com
- เฟซบุ๊ก:https://www.facebook.com/maidbangkok/
อ้างอิง
[1] WHO คู่มือ ICOPE สำหรับประเมินความสามารถและความต้องการดูแลของผู้สูงอายุแบบยึดบุคคลเป็นศูนย์กลาง|https://www.who.int/publications/i/item/9789240103726
