ทำไมต้องทำสัญญาจ้างแม่บ้าน และควรระบุอะไรบ้าง

โพสต์เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2569

ครอบครัวหนึ่งจ้างแม่บ้านด้วยคำพูด — งาน วัน และค่าจ้างต่างกันในหัวของแต่ละฝ่าย พอมีวันหยุดหรืองานพิเศษ จึงทะเลาะเรื่องเงินและเวลา สัญญาจ้างแม่บ้านไม่ได้ทำให้ไม่ไว้ใจกัน แต่ทำให้ข้อตกลงอ่านซ้ำได้เมื่อมีคำถาม ภายใน 2 ถึง 3 เดือนแรก

ก่อนลงนาม อ่านสัญญาจ้างแม่บ้านทีละข้อ — ใช้เวลา 20 ถึง 30 นาที แต่ลดข้อพิพาทเรื่องงาน วัน และค่าจ้างได้หลายเดือน

ทำไมต้องทำสัญญาจ้างแม่บ้าน

  • ปากเปล่าจำไม่เหมือนกัน — เมื่อผ่านไป 2 ถึง 3 เดือน มักมีคำถามว่า «ตกลงไว้หรือเปล่า»
  • ทำไมต้องทำสัญญา — เพราะข้อตกลงปากเปล่าไม่มีหลักฐานเมื่อมีข้อพิพาท
  • สัญญาจ้างแม่บ้านเป็นหลักฐาน — ใช้เมื่องาน ค่าจ้าง หรือวันหยุดไม่ตรงที่คิด
  • กฎแรงงานทำงานบ้านในประเทศไทย กำหนดให้มีสัญญาเขียน — ไม่ใช่แค่เรื่องความสุภาพ
  • ช่วยลดความเสี่ยงทั้งสองฝ่าย — เจ้าของบ้านและแม่บ้านรู้ขอบเขตชัดเจน
  • ทบทวนได้เมื่องานเปลี่ยน — เช่น เพิ่มดูแลเด็กหรือผู้สูงอายุ ควรแก้สัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร
  • จ้างแม่บ้านผ่านบริษัท — ขอสำเนาสัญญาที่ระบุงานตรงที่คุยกับตัวแทน ภายใน 1 ถึง 2 วัน

รายละเอียดในสัญญา — งานและเวลา

  • รายการงาน — ทำความสะอาด ล้างจาน ซักรีด ทำอาหาร ดูแลเด็ก ระบุว่ารวมหรือไม่
  • วันและเวลาทำงาน — กี่วันต่อสัปดาห์ เริ่มกี่โมง จบกี่โมง
  • วันหยุด — สัปดาห์ละกี่วัน แจ้งล่วงหน้ากี่วันเมื่อขอเปลี่ยน
  • ที่พักและสวัสดิการ — ถ้าอยู่ประจำ ระบุห้องพัก อาหาร และค่าใช้จ่าย
  • งานพิเศษ — ล้างแอร์ ดูแลสวน หรือไปซื้อของ คิดเพิ่มอย่างไร
  • รายละเอียดในสัญญาควรแยกงานประจำกับงานนอกขอบเขต — ไม่เขียนกว้างแบบ «ทำทุกอย่างในบ้าน»

รายละเอียดในสัญญา — ค่าจ้างและเงื่อนไข

  • ค่าจ้างและวันจ่าย — จำนวนเงิน รอบจ่าย และวิธีโอน
  • ค่าล่วงเวลาหรืองานนอกเวลา — อัตราและวิธีอนุมัติก่อนทำ
  • เงื่อนไขเลิกจ้าง — แจ้งล่วงหน้ากี่วัน ค่าชดเชยหรืองานส่งมอบ
  • ความลับและความปลอดภัย — กุญแจ กล้องวงจร ข้อมูลในบ้าน
  • การป่วยหรือลากิจ — ใครแทน แจ้งอย่างไร และจ่ายค่าจ้างหรือไม่
  • ทดลองงาน — ระบุช่วง 7 ถึง 14 วัน ก่อนผูกสัญญายาว ถ้าต้องการ
  • รายละเอียดในสัญญาควรครบทั้งงาน เวลา เงิน และวิธีเลิกจ้าง — ไม่ใช่แค่ค่าจ้างบรรทัดเดียว
  • โบนัสหรือค่าเดินทาง — ถ้ามี ระบุเงื่อนไขและรอบจ่ายชัดเจน

เปรียบเทียบ — ปากเปล่ากับสัญญาเขียน

  • ข้อตกลง — ปากเปล่าจำต่างกัน สัญญาเขียนอ้างอิงซ้ำได้
  • งานเกินขอบเขต — ปากเปล่ามักทะเลาะ สัญญาระบุวิธีอนุมัติและค่าแรง
  • วันหยุด — ปากเปล่าไม่ชัด สัญญาระบุวันและวิธีแจ้ง
  • เลิกจ้าง — ปากเปล่าเสี่ยงขัดแย้ง สัญญาระบุแจ้งล่วงหน้าและงานค้าง
  • ทบทวนรายการ — ปากเปล่าลืม สัญญาแก้เป็นรอบ ๆ เมื่องานเปลี่ยน

ข้อผิดพลาดก่อนลงนาม

  • สัญญาสั้นเกินไป — เขียนแค่ค่าจ้าง ไม่ระบุงาน
  • ไม่ระบุวันหยุด — ทะเลาะทุกสัปดาห์เมื่อมีเทศกาล
  • ไม่อ่านก่อนเซ็น — ทั้งเจ้าของบ้านและแม่บ้านควรได้สำเนา
  • ไม่เก็บสำเนา — ควรมีอย่างน้อย 2 ชุด ในบ้านและสำรอง
  • ไม่ทบทวนเมื่องานเปลี่ยน — เช่น เพิ่มดูแลผู้ป่วยต้องแก้สัญญา

ก่อนลงนาม — เช็กลิสต์สั้น

  • รายการงานครบและไม่กว้างเกินจริง — แยกงานประจำกับงานพิเศษ
  • วัน เวลา วันหยุด และค่าจ้างชัด — รวมวิธีจ่าย
  • เงื่อนไขเลิกจ้างและแจ้งล่วงหน้า — ทั้งสองฝ่ายเข้าใจตรงกัน
  • สำเนาสัญญาคนละชุด — เก็บวันที่ลงนามและลายมือชื่อ
  • ทบทวนกับผู้ให้บริการ — ถ้าจ้างผ่านบริษัท ขอฉบับที่ระบุงานตรงที่คุย
  • อ่านสัญญาจ้างแม่บ้านทั้งสองฝ่าย — ใช้เวลา 20 ถึง 30 นาที ก่อนลงนาม
  • เก็บสัญญาในที่ปลอดภัย — ทั้งฉบับกระดาษและไฟล์สำรอง
  • ทบทวนสัญญาทุก 6 ถึง 12 เดือน — เมื่องานหรือค่าจ้างเปลี่ยน
  • คุยรายละเอียดในสัญญากับแม่บ้าน — ใช้เวลา 30 ถึง 45 นาที ก่อนลงนาม

สัญญาจ้างแม่บ้านที่เขียนชัด มักใช้เวลา 20 ถึง 30 นาทีในการอ่าน — แต่ลดข้อพิพาทเรื่องค่าจ้างและวันหยุดได้หลายเดือน

จ้างแม่บ้านครั้งแรก ควรทดลองงาน 7 ถึง 14 วัน ก่อนผูกสัญญา 6 เดือนขึ้นไป — เพื่อให้ทั้งสองฝ่ายรู้ว่างานตรงบ้านจริง

สัญญาจ้างแม่บ้านช่วยให้ทำงานร่วมกันได้ยาว — ทบทวนงาน เวลา และเงินได้ทุก 3 ถึง 6 เดือน พร้อมแก้เป็นลายลักษณ์อักษร

เมื่อไหร่ควรแก้สัญญา

  • เพิ่มงานดูแลเด็กหรือผู้สูงอายุ — ต้องแก้รายการงานและค่าจ้าง
  • เปลี่ยนวัน เวลา หรือวันหยุด — ทำเป็นลายลักษณ์อักษร ไม่ใช่คุยปากเปล่า
  • เพิ่มงานพิเศษ เช่น ล้างแอร์ 2 ครั้งต่อปี — ระบุค่าแรงและรอบจ่าย
  • ย้ายบ้านหรือเปลี่ยนที่พักแม่บ้าน — ทบทวนสัญญาทั้งฉบับ
  • ทบทวนทุก 6 ถึง 12 เดือน — แม้งานไม่เปลี่ยน ก็ควรอ่านซ้ำกัน
  • แก้ค่าจ้างเมื่อเพิ่มงาน — ลงนามทั้งสองฝ่าย ไม่คุยปากเปล่า

ตัวอย่างข้อความในสัญญา — แบบย่อ

  • ค่าจ้าง 12 000 บาทต่อเดือน จ่ายวันที่ 5 ของทุกเดือน
  • ทำงาน 6 วันต่อสัปดาห์ วันหยุดวันอาทิตย์ แจ้งล่วงหน้า 3 วันเมื่อขอเปลี่ยน
  • งานประจำ: ทำความสะอาด ล้างจาน ซักรีด — ไม่รวมดูแลเด็ก
  • งานพิเศษนอกเวลา: อนุมัติล่วงหน้า คิดเพิ่ม 200 บาทต่อชั่วโมง
  • เลิกจ้าง: แจ้งล่วงหน้า 30 วัน ทั้งสองฝ่าย
  • ทดลองงาน 14 วัน ก่อนผูกสัญญา 6 เดือน
  • ค่าที่พักรวมในค่าจ้าง — ระบุชัดว่ารวมอาหาร 3 มื้อหรือไม่
  • แจ้งเจ็บป่วยล่วงหน้า 1 วัน — และจ่ายค่าจ้างวันนั้นหรือไม่
  • ค่าแรงวันเทศกาล — อนุมัติก่อน 1 ถึง 2 วัน และระบุอัตราในสัญญา

เมื่อจ้างแม่บ้านผ่านบริษัท ควรขอสำเนาสัญญาจ้างก่อนเริ่มงาน — ใช้เวลา 1 ถึง 2 วัน แต่ลดข้อพิพาทเรื่องงานที่ไม่ตรงคุย

รายละเอียดในสัญญาที่ครบทั้งงาน เวลา และเงิน มักยาว 2 ถึง 3 หน้า — แต่อ่านครั้งเดียวช่วยลดข้อพิพาทได้หลายเดือน

สัญญาจ้างแม่บ้านควรเก็บสำเนา 2 ชุด — ในบ้านและสำรองที่ญาติเข้าถึงได้ พร้อมวันที่ลงนามที่อ่านได้ชัด

ทำไมต้องทำสัญญา — เพราะข้อตกลงปากเปล่ามักจำไม่เหมือนกันเมื่อผ่านไป 2 ถึง 3 เดือน และไม่มีหลักฐานเมื่อมีข้อพิพาท

ติดต่อเรา|แม่บ้านสุขสวัสดิ์

แม่บ้านสุขสวัสดิ์ ช่วยจัดหาแม่บ้าน — สรุปความต้องการ แนวทางสัญญาจ้าง และรายการงานให้ตรงบ้านจริง ใช้เวลาคุยครั้งแรกประมาณ 30 ถึง 45 นาที

อ้างอิง

[1] ILO คู่มือ smart guide แรงงานทำงานบ้านในไทย เกี่ยวกับสัญญาจ้างแม่บ้าน|https://www.ilo.org/publications/domestic-work-%E2%80%93-decent-work-%E2%80%98smart-guide%E2%80%99-domestic-workers-thailand

[2] ILO ข่าวกระทรวงแรงงานไทยเสริมสิทธิแรงงานทำงานบ้าน เกี่ยวกับจ้างแม่บ้าน|https://www.ilo.org/resource/news/thailands-department-labour-protection-and-welfare-strengthens-protection

เพิ่มเพื่อนเลยแอดไลน์สอบถาม