หลายบ้านตั้งคำถามตอนเลือกคนดูแลผู้สูงอายุ ว่าควรเลือกผู้ชายหรือผู้หญิงดีกว่ากัน คำตอบคือเพศเป็นแค่หนึ่งในหลายปัจจัย ไม่ใช่ตัวชี้วัดหลักว่าใครจะดูแลได้ดีกว่ากัน ทักษะการดูแล ความสบายใจของผู้สูงอายุ และความเหมาะสมกับลักษณะงาน สำคัญกว่าเพศของผู้ดูแลในเกือบทุกกรณี บทความนี้ชวนดูปัจจัยที่ควรพิจารณาจริง ก่อนตัดสินใจเลือกคนดูแลผู้สูงอายุให้บ้าน
เพศมีผลจริงในบางสถานการณ์
แม้เพศไม่ใช่ปัจจัยหลักตอนเลือกคนดูแลผู้สูงอายุ แต่บางสถานการณ์ก็มีผลต่อความสะดวกจริง
- งานที่ต้องยกพยุงตัวหรือช่วยเคลื่อนย้ายน้ำหนักมาก ผู้ดูแลที่มีแรงมากอาจช่วยได้สะดวกกว่า
- ผู้สูงอายุบางคนสบายใจกับคนดูแลเพศเดียวกันมากกว่า เวลาต้องช่วยอาบน้ำหรือเปลี่ยนเสื้อผ้า
- ผู้สูงอายุที่มีข้อกำหนดทางศาสนาหรือวัฒนธรรมบางกลุ่ม อาจต้องการผู้ดูแลเพศเดียวกันชัดเจน
- ในหลายเคส เพศไม่ใช่ปัจจัยสำคัญเท่าประสบการณ์ที่ตรงกับความต้องการของบ้าน
ปัจจัยที่สำคัญกว่าเพศ
| ปัจจัย | ทำไมสำคัญ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| ทักษะการดูแลเฉพาะทาง | ตรงกับความต้องการทางการแพทย์ของผู้สูงอายุ | ดูแลผู้ป่วยเบาหวานหรือแผลกดทับได้ถูกวิธี |
| ความสบายใจผู้สูงอายุ | ต้องอยู่ด้วยกันนาน ความไว้ใจสำคัญกว่าตัวเพศ | คุยถูกคอ เข้ากันได้ดีตั้งแต่วันแรก |
| ความอดทนและทัศนคติ | งานดูแลผู้สูงอายุต้องใช้ความอดทนสูงตลอดวัน | รับมือกับอารมณ์แปรปรวนของผู้สูงอายุได้ดี |
เมื่อเทียบกันแล้ว ปัจจัยในตารางนี้ส่งผลต่อคุณภาพการดูแลมากกว่าเพศของผู้ดูแลเสียอีก การเลือกคนดูแลผู้สูงอายุจากปัจจัยเหล่านี้ ให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่าการตัดสินจากเพศเพียงอย่างเดียวเสมอ
วิธีถามความต้องการของผู้สูงอายุก่อนตัดสินใจ
วิธีที่ตรงที่สุด คือถามผู้สูงอายุเองว่าสบายใจกับใครมากกว่า
- ถามตรงๆ ว่าสบายใจกับคนดูแลเพศไหนมากกว่า โดยเฉพาะเรื่องการอาบน้ำหรือแต่งตัว
- สังเกตปฏิกิริยาของผู้สูงอายุระหว่างให้ลองพูดคุยกับผู้ดูแล
- ให้ผู้สูงอายุมีส่วนร่วมตัดสินใจสุดท้าย ไม่ใช่ครอบครัวตัดสินใจฝ่ายเดียว
- ให้ทดลองงานสั้นๆ ก่อนตัดสินใจจ้างระยะยาว
บางครั้งผู้สูงอายุอาจไม่กล้าบอกตรงๆ ว่าไม่สบายใจกับคนดูแลที่ครอบครัวเลือกให้ เพราะเกรงใจหรือไม่อยากสร้างปัญหา ครอบครัวจึงควรสังเกตสัญญาณอื่นประกอบด้วย เช่น ท่าทีเกร็งเวลาคนดูแลเข้าใกล้ หรือพูดน้อยลงกว่าปกติเมื่ออยู่กับผู้ดูแลคนนั้น
ความถนัดเฉพาะทาง สำคัญกว่าที่คิด
นอกจากเรื่องเพศและทักษะพื้นฐาน ควรถามถึงความถนัดเฉพาะทางของผู้ดูแลแต่ละคนด้วย เพราะแต่ละคนมีจุดแข็งไม่เหมือนกัน การจับคู่ความถนัดให้ตรงกับสภาพร่างกายของผู้สูงอายุในบ้าน ช่วยให้การดูแลราบรื่นกว่าการเลือกจากเพศเพียงอย่างเดียวมาก
- บางคนถนัดดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะสมองเสื่อม เข้าใจวิธีสื่อสารเฉพาะ
- บางคนถนัดงานกายภาพ ช่วยฟื้นฟูกล้ามเนื้อหลังผ่าตัดหรือหกล้ม
- บางคนถนัดทำอาหารเฉพาะโรค เช่น อาหารควบคุมเบาหวานหรือความดัน
- ถามถึงความถนัดเฉพาะทางตรงๆ ตอนสัมภาษณ์ ดีกว่าเดาจากเพศเพียงอย่างเดียว
เลือกคนดูแลผู้สูงอายุ ไม่ควรตัดสินจากผู้ชายหรือผู้หญิงเพียงอย่างเดียว — ทักษะการดูแล ความสบายใจของผู้สูงอายุ ความถนัดเฉพาะทาง และความเหมาะกับลักษณะงาน สำคัญกว่าเพศในเกือบทุกกรณี ยกเว้นบางสถานการณ์ที่ต้องใช้แรงมากหรือมีข้อกำหนดทางวัฒนธรรม ทางที่ดีที่สุดคือถามความต้องการของผู้สูงอายุเองก่อนตัดสินใจ
สถานการณ์ที่ควรพิจารณาเรื่องเพศเป็นพิเศษ
บางสถานการณ์ ควรให้น้ำหนักกับเพศของผู้ดูแลมากกว่าปกติ
- ผู้สูงอายุที่ต้องใช้เครื่องช่วยหายใจหรือมีน้ำหนักตัวมาก อาจต้องการผู้ดูแลที่มีแรงพยุงเพียงพอ
- ผู้สูงอายุที่เคยมีประสบการณ์ไม่สบายใจกับเพศใดเพศหนึ่งมาก่อน ควรเคารพความรู้สึกนั้น
- ครอบครัวที่มีธรรมเนียมชัดเจนเรื่องเพศผู้ดูแล ควรระบุความต้องการนี้ตั้งแต่ต้นกับแหล่งหาคน
- ถ้าไม่มีเงื่อนไขพิเศษเหล่านี้ ให้เปิดกว้างเลือกจากทักษะและความเข้ากันได้เป็นหลัก
สุดท้ายแล้ว การเลือกคนดูแลผู้สูงอายุที่ดีที่สุด ไม่ได้มีสูตรสำเร็จตายตัวว่าต้องเป็นเพศไหน แต่ขึ้นอยู่กับความต้องการเฉพาะของผู้สูงอายุแต่ละคนในบ้าน ครอบครัวที่เปิดใจพิจารณาทั้งสองเพศตั้งแต่ต้น มักได้ตัวเลือกที่เหมาะสมกว่าครอบครัวที่ปิดกั้นไว้ก่อนล่วงหน้า
ติดต่อเรา|แม่บ้านสุขสวัสดิ์
แม่บ้านสุขสวัสดิ์ ช่วยจับคู่คนดูแลผู้สูงอายุที่ตรงกับความต้องการของแต่ละบ้าน ทั้งด้านทักษะและความสบายใจของผู้สูงอายุ ไม่ยึดติดว่าต้องเป็นเพศใดเพศหนึ่งตายตัว สอบถามทีมงานได้ก่อนตัดสินใจ ใช้เวลาคุยประมาณ 20 ถึง 30 นาที
- โทร:02-118-3737 / 082-333-7070
- Line:@maid2015
- เว็บ:https://www.แม่บ้านสุขสวัสดิ์.com
- เฟซบุ๊ก:https://www.facebook.com/maidbangkok/
อ้างอิง
[1] WHO องค์การอนามัยโลก แนวทางดูแลผู้สูงอายุแบบยึดผู้รับบริการเป็นศูนย์กลาง (person-centred) มากกว่ายึดคุณสมบัติตัวบุคคล|https://www.who.int/initiatives/decade-of-healthy-ageing
