เรื่องที่หลายบ้านเจอ คือแม่บ้านรายเดือน ทำงานเกินเวลาปกติไปหลายวัน โดยไม่ได้บอกล่วงหน้า แล้วมาขอโอที ย้อนหลังทีเดียว นายจ้างมักอึ้ง เพราะไม่รู้มาก่อนว่า มีการทำงานเกินเวลาเกิดขึ้น และไม่แน่ใจว่า ควรจ่ายตามที่ขอ หรือควรตั้งคำถาม ก่อน คำตอบที่เป็นธรรม ไม่ใช่จ่ายทันทีตามตัวเลข หรือปฏิเสธทันที แต่คือการแยกสองเรื่องออกจากกัน คือครั้งนี้ควรจัดการยังไง และไปข้างหน้า ควรมีกติกาอะไร กันไม่ให้เกิดซ้ำ
ทำไมการขอทีหลัง ถึงเป็นปัญหา
ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ตัวเลขเงินอย่างเดียว แต่อยู่ที่ระบบตรวจสอบ ที่หายไปตั้งแต่ต้น
- นายจ้างตรวจสอบไม่ได้ ว่าทำงานเกินเวลาจริงกี่ชั่วโมง เพราะไม่มีใครจดตอนเกิดเหตุ
- เปิดช่องให้ตัวเลขคลาดเคลื่อน โดยไม่มีเจตนา เพราะความจำคนเรา ไม่แม่นเท่าบันทึกจริง
- นายจ้างรู้สึกถูกจี้ ให้ตัดสินใจเร็ว ทั้งที่ไม่มีข้อมูลพอ ตัดสินใจ
- ถ้าจ่ายตามที่ขอทุกครั้ง โดยไม่มีระบบ กลายเป็นแบบอย่าง ที่ทำซ้ำได้เรื่อยๆ
- ถ้าปฏิเสธเฉยๆ โดยไม่อธิบาย แม่บ้านรายเดือนรู้สึกว่า ความตั้งใจทำงานหนัก ไม่ได้รับการมองเห็น
ตั้งกติกาโอทีล่วงหน้า กันปัญหาซ้ำ
1. งานที่คาดว่าจะเกินเวลาปกติ ต้องขออนุมัติล่วงหน้าก่อนเริ่มทำ ไม่ใช่ขอทีหลัง ยกเว้นเหตุฉุกเฉินจริง เช่น ของเสียหายกะทันหัน
2. วิธีของ่ายๆ คือแจ้งในไลน์งานบ้าน ก่อนเริ่มทำงานส่วนเกิน ระบุว่างานอะไร ใช้เวลาประมาณเท่าไหร่ นายจ้างตอบรับ หรือปรับแผนได้ทันที
3. บันทึกเวลาทำงาน ทั้งเวลาเริ่มและเวลาจบ ทุกครั้งที่ทำงานเกินเวลา ไม่ต้องละเอียดมาก แค่มีตัวเลขอ้างอิงได้ ทั้งสองฝ่าย
4. ตกลงอัตราโอทีให้ชัด ตั้งแต่วันแรกที่จ้าง ว่าคิดเป็นรายชั่วโมง หรือเหมาจ่ายต่อครั้ง แล้วยึดตามนั้นทุกครั้ง ไม่เปลี่ยนไปตามอารมณ์
ครั้งนี้ควรจ่ายไหม แนวทางตัดสินใจ
| สถานการณ์ | คำแนะนำ | เหตุผล |
|---|---|---|
| มีหลักฐานชัด เช่น กล้องวงจรปิด หรือแชตแจ้งงานตอนนั้น | จ่ายเต็มตามที่ขอ | หลักฐานยืนยันได้ ว่าทำงานจริง ตามเวลาที่ขอ |
| งานที่ทำเกิน เป็นงานที่นายจ้างสั่งไว้ชัดเจนอยู่แล้ว | จ่ายเต็มตามที่ขอ | นายจ้างรู้อยู่แล้วว่า งานนี้ต้องใช้เวลาเกินปกติ |
| ตัวเลขที่ขอ สูงกว่าที่ประเมินไว้มาก ไม่มีหลักฐานอ้างอิง | คุยหาจุดกลางก่อนตัดสินใจ | ควรคุยหาจุดที่ทั้งสองฝ่าย พอรับได้ร่วมกัน |
| เพิ่งเคยเกิดครั้งแรก ยังไม่มีกติกาโอทีมาก่อนเลย | คุยหาจุดกลางก่อนตัดสินใจ | ควรจ่ายตามสมควรครั้งนี้ แล้วตั้งกติกาใหม่ ทันที |
หลักที่ใช้ได้ทุกกรณี คือแยกเรื่องเงินของครั้งนี้ ออกจากเรื่องระบบของอนาคต จ่ายครั้งนี้อย่างเป็นธรรม ตามข้อมูลที่มี แล้วตั้งกติกาใหม่ไปพร้อมกัน ไม่ใช่แก้เฉพาะหน้า แล้วปล่อยให้เกิดซ้ำ
สิ่งที่ควรทำ ถ้าเคยเกิดเรื่องนี้มาแล้วหลายครั้ง
ถ้าไม่ใช่ครั้งแรก แต่เคยขอโอทีทีหลังมาแล้ว 2 ถึง 3 ครั้ง โดยไม่มีกติกาชัดเจน ควรหยุดแก้แบบเฉพาะหน้า แล้วนั่งคุยกันจริงจังครั้งเดียว ให้จบ ไม่ใช่ปล่อยให้เกิดซ้ำแบบเดิม ทุกเดือน เพราะยิ่งปล่อยนาน ยิ่งกลายเป็นความคาดหวังของทั้งสองฝ่าย ที่ต่างจากกติกาจริง มากขึ้นเรื่อยๆ
คุยเรื่องนี้ยังไง ไม่ให้กลายเป็นการจับผิด
น้ำเสียงตอนคุย สำคัญพอๆ กับเนื้อหา เพราะเรื่องนี้ กระทบความรู้สึกได้ง่าย ทั้งสองฝ่าย
- เริ่มจากขอบคุณที่ตั้งใจทำงาน ก่อนเข้าเรื่องตัวเลข ให้แม่บ้านรายเดือนรู้สึกว่า ความตั้งใจถูกมองเห็น
- ถามรายละเอียดงานที่ทำเกิน ด้วยความอยากรู้จริง ไม่ใช่ท่าทีสอบปากคำ
- อธิบายเหตุผลที่ต้องมีกติกาใหม่ ว่าเพื่อความเป็นธรรม ทั้งสองฝ่าย ไม่ใช่เพื่อจับผิด
- ถ้าตัวเลขต่างกันมาก เสนอจุดกึ่งกลาง พร้อมเหตุผล ไม่ใช่ตัดเหลือครึ่งเดียว โดยไม่อธิบาย
- ปิดท้ายด้วยกติกาที่ตกลงกันชัด แล้วเขียนไว้ ให้ทั้งสองฝ่ายอ้างอิงได้
ตัวอย่างข้อความแจ้งขอทำงานเกินเวลา ที่ใช้ได้จริง
- วันนี้แขกอยู่ดึกกว่าปกติ คาดว่าจะเก็บงานเสร็จ ประมาณ 3 ทุ่มครึ่ง ขออนุญาตทำต่อได้ไหม
- ผ้าที่ซักค้างจากวันก่อน เยอะกว่าปกติ ขอเวลาเพิ่มอีก ประมาณ 1 ชั่วโมง
- ของในตู้เย็นเริ่มเสีย ต้องจัดการก่อนบูดหมด ขอเวลาเพิ่ม 30 นาที ตอนนี้เลย
- พรุ่งนี้มีแขกมาบ้าน ขอเริ่มงานเตรียมล่วงหน้า ตั้งแต่เย็นวันนี้ อีก 1 ชั่วโมง ได้ไหม
สังเกตว่าทุกตัวอย่าง แจ้งก่อนเริ่มทำ ไม่ใช่แจ้งหลังทำเสร็จ นายจ้างจึงตัดสินใจทัน และไม่มีใครต้องคาดเดา ย้อนหลัง
แม่บ้านรายเดือนขอโอทีทีหลัง ไม่ใช่เรื่องที่ต้องเลือกระหว่างจ่ายเต็ม หรือปฏิเสธทันที — แยกเรื่องเงินครั้งนี้ ออกจากระบบของอนาคต จ่ายตามข้อมูลที่มีอย่างเป็นธรรม แล้วตั้งกติกาโอทีล่วงหน้า ที่ทั้งสองฝ่ายเห็นตรงกัน เพื่อให้ครั้งต่อไป ไม่ต้องมานั่งเดาย้อนหลังอีก
ติดต่อเรา|แม่บ้านสุขสวัสดิ์
แม่บ้านสุขสวัสดิ์ ให้คำปรึกษาเรื่องการวางกติกาโอที และเวลาทำงานของแม่บ้านรายเดือน ตั้งแต่วันแรกที่เริ่มจ้าง พร้อมตัวอย่างข้อความแจ้งงาน และแบบฟอร์มบันทึกเวลา ที่ใช้ได้จริง สอบถามทีมงานได้ก่อนตัดสินใจ ใช้เวลาคุยประมาณ 20 ถึง 30 นาที
- โทร:02-118-3737 / 082-333-7070
- Line:@maid2015
- เว็บ:https://www.แม่บ้านสุขสวัสดิ์.com
- เฟซบุ๊ก:https://www.facebook.com/maidbangkok/
อ้างอิง
[1] ILO กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานไทย ยกระดับการคุ้มครองแรงงานทำงานบ้าน ประกอบเรื่องเวลาทำงานและค่าตอบแทนของลูกจ้างในบ้าน|https://www.ilo.org/resource/news/thailands-department-labour-protection-and-welfare-strengthens-protection
